Wielu mieszka??ców naszej gminy zapytuje o przepisy w sprawie ustalania ceny wody i ??cieków. W zwi�?zku z zainteresowaniem t�? problematyk�? publikujemy uaktualnione zasady zatwierdzania taryf.

Zasady zatwierdzania taryf
Zasady zatwierdzania taryf reguluje artyku?? 24 i 24a ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wod�? i zbiorowym odprowadzaniu ??cieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858, zm. Dz. U. z 2007 r. Nr 147, poz. 1033) – zwanej dalej ustaw�?.

Organ, któremu przedk??ada si�? wniosek o zatwierdzenie taryf
Zgodnie z art.24 ust.2 ustawy, przedsi�?biorstwa wodoci�?gowo – kanalizacyjne, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wej??cia taryf w ??ycie, przedstawiaj�? bezpo??rednio do wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wniosek o ich zatwierdzenie.

Poniewa??, na podstawie art.24 ust. 1 ustawy, taryfy podlegaj�? zatwierdzeniu w drodze uchwa??y rady gminy, a w ??wietle postanowie?? art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy karze pieni�???nej podlega ten, kto stosuje taryfy nie przestrzegaj�?c obowi�?zku ich przedstawienia radzie gminy do zatwierdzenia, wniosek o zatwierdzenie taryf adresowany jest do rady gminy. Wskazuje tak??e na to sam wór wniosku o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wod�? i zbiorowego odprowadzania ??cieków zawarty w za??�?czniku do rozporz�?dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre??lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze?? za zbiorowe zaopatrzenie w wod�? i zbiorowe odprowadzanie ??cieków – Dz. U. nr 127, poz. 886.

Sprawdzanie wniosku i weryfikacja kosztów
Wed??ug art. 24 ust. 4 ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) sprawdza, czy taryfy i plan zosta??y opracowane zgodnie z przepisami ustawy i weryfikuje koszty zwi�?zane ze ??wiadczeniem us??ug, poniesione w poprzednim roku obrachunkowym, ustalone na podstawie ewidencji ksi�?gowej, z uwzgl�?dnieniem planowanych zmian tych kosztów w roku obowi�?zywania taryf, pod wzgl�?dem celowo??ci ich poniesienia. Weryfikacja nie oznacza jednak ich zmiany przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
W ??wietle postanowie?? art. 20 ust. 1 do ustawy tylko przedsi�?biorstwo wodoci�?gowo – kanalizacyjne upowa??nione zosta??o do okre??lania taryf.

Ustawa nie okre??la sposobu i form prezentacji rezultatów przeprowadzonego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) sprawdzenia zgodno??ci taryf z przepisami ustawy oraz weryfikacji kosztów pod wzgl�?dem celowo??ci ich poniesienia, tj. kosztów stanowi�?cych podstaw�? ustalenia taryf.
Ustawa nie wprowadzi??a obowi�?zku informowania przedsi�?biorstwa przez wójta o wynikach kontroli prawid??owo??ci ustalenia taryf.
W przypadku negatywnej oceny dokonanej przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), wa??ne b�?dzie zatem uchwa??a rady gminy, która mo??e mie�? odmienne od wójta zdanie i zatwierdzi�? w drodze uchwa??y taryfy wnioskowane przez przedsi�?biorstwo.

W przypadku uznania przez przedsi�?biorstwo uwag zg??oszonych przez wójta burmistrza, prezydenta miasta) i przed??o??eniu, w uzgodnieniu z nim, skorygowanego wniosku w terminie poprzedzaj�?cym termin podj�?cia uchwa??y przez rad�? gminy, taryfy z wniosku skorygowanego nale??y uzna�? za wnioskowane przez przedsi�?biorstwo.

Korekty i uzupe??nienia wniosku dokonywane w toku uzgodnie?? wójta (burmistrza, prezydenta miasta) nie powinny przed??u??a�? procedury zatwierdzania taryf.
Ustawa nie wyklucza bowiem z??o??enia uzasadnionych korekt wniosku w terminie 45 dni od dnia z??o??enia wniosku o zatwierdzenie taryf, dokonanych przez przedsi�?biorstwo na jego wniosek i w uzgodnieniu z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) lub na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), tj. nie wyklucza korekt wniosku w okresie jego weryfikacji.

Ani jednak ww. ustawa, ani ww. rozporz�?dzenie Ministra Budownictwa – nie ustali??y zasad post�?powania w tym zakresie.
Je??eli korekty wniosku przedsi�?biorstwo dokona??o w uzgodnieniu lub na zlecenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), tj. w ramach i terminie weryfikacji wniosku, to nie powinno to stanowi�? podstawy do podj�?cia przez rad�? gminy uchwa??y o odmowie zatwierdzenia taryf.
W przypadku jednak, gdy korekty wniosku dokona??o samo przedsi�?biorstwo, bez uwzgl�?dnienia z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), to korekta ta (taki wniosek), mo??e by�? przyczyn�? podj�?cia uchwa??y o odmowie zatwierdzenia taryf.
Przedsi�?biorstwo, zgodnie z postanowieniami ustawy, nie stanowi jednostki uprawnionej do weryfikacji wniosku.

W przypadku, gdy korekty wniosku dokonano w uzgodnieniu z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), za taryfy zweryfikowane nale??y uzna�? taryfy skorygowane.

W sytuacji, gdy przedsi�?biorstwo dokona??o samodzielnie korekty wniosku, za taryfy przed??o??one do weryfikacji nale??y uzna�? taryfy w wersji pierwotnie wnioskowanej (tj. zamieszczone we wniosku z??o??onym w wyznaczonym terminie).

Rodzaje uchwa?? podejmowanych przez rad�? gminy w sprawie taryf
Rodzaje uchwa?? podejmowanych przez rad�? gminy okre??laj�? art. 24 ust. 5 i 6 ustawy.
Rada gminy podejmuje uchwa??�? o zatwierdzeniu taryf, w terminie 45 dni od dnia z??o??enia wniosku albo o odmowie zatwierdzenia taryf, je??eli zosta??y one sporz�?dzone niezgodnie z przepisami.
Równie?? rada gminy nie zosta??a upowa??niona do zmiany taryf proponowanych przez przedsi�?biorstwo.
W przypadku podj�?cia przez rad�? gminy uchwa??y o odmowie zatwierdzenia taryf lub zatwierdzenia taryf innych ni?? wnioskowane, dla u??atwienia dalszego toku post�?powania, przedsi�?biorstwo wodoci�?gowo – kanalizacyjne powinno wyst�?pi�? o szczegó??owe pisemne jej uzasadnienie.

Rada gminy mo??e tak??e podj�?�? uchwa??�? o dop??acie dla jednej, wybranych lub wszystkich taryfowych grup odbiorców us??ug, przy czym dop??at�? przekazuje bezpo??rednio przedsi�?biorstwu wodoci�?gowo – kanalizacyjnemu, a nie poszczególnym odbiorcom us??ug tego przedsi�?biorstwa.
Dop??ata ta nie stanowi formy dotowania dzia??alno??ci przedsi�?biorstwa wodoci�?gowo – kanalizacyjnego.
Nie powinno si�? zatem zatwierdza�? w drodze uchwa??y cen i stawek op??at (taryf) ni??szych ni?? wnioskowane. Trzeba te?? pami�?ta�?, ??e uchwa??a w sprawie dop??at mo??e by�? w ka??dym czasie uchylona, niezale??nie od terminu obowi�?zywania taryf.

Je??eli rada gminy nie podejmie uchwa??y w terminie 45 dni od daty z??o??enia przez przedsi�?biorstwo wniosku wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), tj. ani uchwa??y o zatwierdzeniu taryf, ani uchwa??y o odmowie zatwierdzenia taryf, wówczas taryfy zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wchodz�? w ??ycie po up??ywie 70 dni od dnia z??o??enia wniosku o ich zatwierdzenie.

Zasady wdra??ania taryf oraz udzia?? organu nadzoru w tym procesie
Uchwa??y rady gminy powinny by�? weryfikowane pod wzgl�?dem ich zgodno??ci z przepisami prawa w trybie nadzorczym.
Bardzo cz�?sto z konstrukcji i tre??ci uchwa??y rady gminy nie jest mo??liwe zatwierdzenie przypadków ??amania prawa. Przedsi�?biorstwo powinno w takich sytuacjach z??o??y�? u wojewody za??alenie, wniosek o stwierdzenie niewa??no??ci uchwa??y.

Ustawa reguluje zasady post�?powania w przypadku rozstrzygni�?�? nadzorczych dotycz�?cych sytuacji gdy:
1. organ nadzoru stwierdzi, ??e uchwa??a w sprawie zatwierdzenia taryf jest niewa??na albo gdy uchwa??a o odmowie zatwierdzenia taryf jest wa??na,
2. uchwa??a o odmowie zatwierdzenia taryf jest niewa??na.

Mówi o tym art. 24 ust.5a i 5b ustawy.

W pierwszym przypadku, tj. gdy wojewoda stwierdzi, ??e uchwa??a w sprawie zatwierdzenia taryf jest niewa??na lub ??e uchwa??a o odmowie zatwierdzenia taryf jest wa??na, wówczas (art. 24 ust. 5a ustawy) czas obowi�?zywania dotychczasowych taryf przed??u??a si�? o 90 dni od dnia dor�?czenia przedsi�?biorstwu wodoci�?gowo – kanalizacyjnemu rozstrzygni�?cia nadzorczego.
Przedsi�?biorstwo wodoci�?gowo – kanalizacyjne w tym czasie zobowi�?zane jest przed??o??y�? wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) nowy wniosek o zatwierdzenie taryf, zgodnie z obowi�?zuj�?ca procedur�?, tj. na 70 dnia przed now�? planowan�? dat�? ich obowi�?zywania.

W drugim przypadku, tj. gdy wojewoda stwierdzi, ze uchwa??a o odmowie zatwierdzenia taryf jest niewa??na, (art. 24 ust.5b ustawy) taryfy zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wchodz�? w ??ycie po up??ywie 14 dni od dnia dor�?czenia przedsi�?biorstwu rozstrzygni�?cia nadzorczego.

Zgodnie z postanowieniami art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz�?dzie gminnym – Dz. U. z 2001 r. nr 142 poz. 1591 ze zm. – organ nadzoru orzeka o niewa??no??ci uchwa??y organu gminy w terminie nie d??u??szym ni?? 30 dni od dnia dor�?czenia mu uchwa??y.

Zaskar??enie uchwa??y rady gminy i rozstrzygni�?cia nadzorczego

W praktyce wyst�?pi??y przypadki zaskar??enia do s�?du uchwa?? organu nadzoru przez rad�? gminy lub zaskar??enia uchwa??y gminy przez wojewod�? i odbiorców us??ug.
Przedsi�?biorstwo w takich sytuacjach nie stanowi strony w sporze.

W przypadku zaskar??enia rozstrzygni�?�? nadzorczych:

1. gdy s�?d uchyli rozstrzygni�?cie wojewody o niewa??no??ci uchwa?? zatwierdzaj�?cej taryfy lub o niewa??no??ci uchwa??y o odmowie zatwierdzenia taryf, co oznacza, ??e uchwa??y rady gminy s�? wa??ne, to:
a) w pierwszym przypadku, taryfy powinny obowi�?zywa�? w wysoko??ci i w okresie na jaki zosta??y zatwierdzone;
b) w drugim przypadku, przedsi�?biorstwo powinno jak najszybciej wyst�?pi�? z nowym wnioskiem o zatwierdzenia taryf, a w okresie do ich wdro??enia nie powinno stosowa�? taryf wy??szych ni?? wcze??niej zatwierdzone/obowi�?zuj�?ce;
2. gdy s�?d uchyli rozstrzygni�?cie w sprawie niestwierdzenia niewa??no??ci uchwa?? o odmowie zatwierdzenia taryf, co oznacza, ??e s�?d uchyli?? decyzj�? wojewody akceptuj�?c uchwa??�? rady gminy o odmowie zatwierdzenia taryf, a z logicznego punktu widzenia powinno tak??e oznacza�?, ??e uchwa??a rady gminy w tej sprawie jest niewa??na. Jednak w sytuacji braku wyra??nego stwierdzenia niewa??no??ci uchwa??y rady gminy, jest ona nadal obowi�?zuj�?ca, a uchylone zosta??o jedynie rozstrzygni�?cie nadzorcze w tej sprawie. Jest ma??o prawdopodobne, by rada gminy chcia??a zaskar??y�? akceptuj�?ce jej uchwa??�? rozstrzygni�?cie nadzorcze;
3. je??eli s�?d nie uchyli rozstrzygni�?�? wojewody w sprawie niewa??no??ci uchwa??y o zatwierdzenie taryf lub uchwa??y o niestwierdzenia niewa??no??ci uchwa??y o odmowie zatwierdzenia taryf, wówczas oznacza to, ??e rozstrzygni�?cia te s�? wa??ne i w takim przypadku, zgodnie z art. 24 ust. 5a ustawy, czas obowi�?zywania dotychczasowych taryf przed??u??a si�? o 90 dni od dnia dor�?czenia przedsi�?biorstwu wodoci�?gowo – kanalizacyjnemu rozstrzygni�?cia nadzorczego. Przedsi�?biorstwo powinno jak najszybciej z??o??y�? nowy wniosek o zatwierdzenie taryf;
4. je??eli sad nie uchyli rozstrzygni�?cia wojewody w sprawie stwierdzenia niewa??no??ci uchwa??y o odmowie zatwierdzenia taryf, to zgodnie z postanowieniami art. 24 ust. 5b, taryfy zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta) wchodz�? w ??ycie po up??ywie 14 dni od dnia dor�?czenia przedsi�?biorstwu wodoci�?gowo – kanalizacyjnemu rozstrzygni�?cia nadzorczego.

W przypadku zaskar??enia uchwa??y rady gminy przez wojewod�? lub odbiorc�? us??ug:
1. je??eli s�?d administracyjny uzna, ze uchwa??a rady gminy o zatwierdzeniu taryf lub odmowie zatwierdzenia taryf jest niewa??na, co oznacza, ??e nie zosta??a podj�?ta, to w ??ycie powinny wej??�? taryfy wnioskowane przez przedsi�?biorstwo i poddane weryfikacji wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) w terminie na jaki wnioskowano, na podstawie art. 24 ust. 8 ustawy.
2. gdy s�?d uzna, ??e uchwa??a rady gminy o zatwierdzeniu taryf jest wa??na, to taryfy powinny obowi�?zywa�? w okresie na jaki zosta??y uchwalone,
3. je??eli s�?d uzna, ??e uchwa??a rady gminy o odmowie zatwierdzenia taryf jest wa??na, a up??yn�??? termin z??o??enia nowego wniosku na nowy okres, to nale??y to uczyni�? mo??liwie jak najszybciej. Do czasu wdro??enia nowych taryf nale??y stosowa�? taryfy dotychczasowe, a w przypadku stosowania cen wy??szych, ró??nica winna by�? zwrócona odbiorcom. W okresie, w którym przesta??y obowi�?zywa�? taryfy dotychczasowe, przy odmowie zap??aty za us??ug�?, istnieje mo??liwo??�? dochodzenia roszcze?? z powództwa cywilnego.

W dwóch pierwszych przypadkach, jak i niektórych wcze??niej opisanych, nie ma miejsca przesuni�?cie, czy te?? wyd??u??enie terminu obowi�?zywania taryf. Istnieje natomiast mo??liwo??�? dochodzenia nale??no??ci/roszcze?? od us??ugobiorców przedsi�?biorstwa, czy odszkodowa?? od jednostek, w wyniku decyzji których przedsi�?biorstwo ponios??o udokumentowan�? strat�?.

Przed??u??enie czasu obowi�?zywania dotychczasowych taryf
Przed??u??enie czasu obowi�?zywania dotychczasowych taryf okre??la art. 24 ust. 9 a – c ustawy. Jest mo??liwe na uzasadniony wniosek przedsi�?biorstwa w drodze uchwa??y rady gminy. Przed??u??enie czasu obowi�?zywania taryf mo??e by�? dokonane nie d??u??ej ni?? o 1 rok. Oznacza to, ??e czas obowi�?zywania dotychczasowych taryf mo??e ulec wyd??u??eniu, np. o miesi�?c, pó?? roku czy np. 8 miesi�?cy.
Zgodnie z wyja??nieniami Ministerstwa Transportu i Budownictwa Nr BM-2497/05 z dnia 28.11.2005 r., przed??u??enie czasu obowi�?zywania taryf jest jednorazowe, gdy?? odmienny pogl�?d upowa??ni??by do wielokrotnego przed??u??enia taryf wcze??niej obowi�?zuj�?cych.

Zgodnie z wyja??nieniami zawartymi w ww. pi??mie, do zasad przed??u??enia czasu obowi�?zywania dotychczasowych taryf maj�? zastosowanie procedury okre??lone w ustawie dla zatwierdzenia taryf na okres roku.
Uzasadnienie wniosku o przed??u??enie czasu obowi�?zywania taryf winno zawiera�? informacje dotycz�?ce zakresu ??wiadczonych us??ug oraz warunków ekonomicznych uzasadniaj�?cych przed??u??enie obowi�?zywania taryf.
W takim przypadku nie jest wymagane za??�?czenie do wniosku szczegó??owej kalkulacji cen i stawek op??at oraz wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urz�?dze?? wodoci�?gowych i urz�?dze?? kanalizacyjnych. Do uzasadnienia wniosku do??�?cza si�? jednak ostatnie sprawozdanie finansowe za rok obrotowy (§ 19 ust. 3 pkt 1 rozporz�?dzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie okre??lania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozlicze?? za zbiorowe zaopatrzenie w wod�? i zbiorowe odprowadzanie ??cieków – Dz. U. Nr 127, poz.886).

Og??aszanie taryf
Przedsi�?biorstwo wodoci�?gowo – kanalizacyjne og??asza zatwierdzone taryfy w miejscowej prasie lub w sposób zwyczajowo przyj�?ty w terminie do 7 dni od dnia podj�?cia uchwa??y rady gminy.
Zgodnie z wyja??nieniami zawartymi w cyt. wcze??niej pi??mie Ministra Transportu i Budownictwa, przepis art. 24 ust. 7 ustawy zobowi�?zuje do publikacji ka??dej zatwierdzonej taryfy.

Na podstawie art. 24 ust. 9 ustawy, gdy rada gminy nie podejmuje uchwa??y
(pomimo przed??o??enia taryf do zatwierdzenia przez przedsi�?biorstwo wodoci�?gowo – kanalizacyjne w obowi�?zuj�?cym terminie) lub, gdy organ nadzoru stwierdzi niewa??no??�? uchwa??y rady gminy o odmowie zatwierdzenia taryf, przedsi�?biorstwo og??asza w miejscowej prasie lub w sposób zwyczajowo przyj�?ty, taryfy wnioskowane i zweryfikowane przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w terminie co najmniej 7 dni przed dniem wej??cia ich w ??ycie.

Opracowa??:
Zarz�?d Rejonowego Przedsi�?biorstwa Wodoci�?gów i Kanalizacji w Dzierzgoniu Sp. z o.o.